عبد الحي حبيبى
101
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
نندواجيپال ، و تورو جيپال و پور و جيپال و غيره و غيره آمده و ريناودآنرا تريلوچن - پال TRILOCHANPAL خوانده كه تلميحى بنام « سيواى سه چشمه » باشد و مورخان فارسى او را عموما نبيرهء جيپال خوانند ، كه مقصد از ان جيپال نخستين است ، و شايد صورت صحيح اين نام ( پور جيپال ) باشد . كه العثبى وسعت قلمرو حكمرانى او را تا كنوج و رهب مىنويسد ، و يك پسر ديگر انندپال را بنام برهمن پال ذكر مينمايد ، كه غير ازو باشد . بقول ابو ريحان ترو جنپال در سنه 412 كشته شد ، و ابتداى شاهى او را نمىدانيم ولى مقابلهاش با محمود در جنگ كنوج 409 ه - آغاز شده بود « 1 » بموجب شرحيكه كلهنه مورخ كشمير ميدهد اين شاه بنام تريلوچن پاله TRILOCHAN PALA از خاندان لليه شاهى است كه با مقاومت سخت حملات تروشكه يعنى مسلمانانرا از هند بازداشته بود « 2 » و درين عهد پادشاه كشمير سمگرامه ديوا SAMGRAMA DEVA بود ، كه جانشين او راجهيى بنام اننته ديوا ANANTA DEVA گرديد ، و در عهد شاهى اين راجه بقاياى لليه شاهيان بنام شاهى پتره ( شاهزادگان ) بدربار كشمير با اعزاز مىزيستند « 3 » جنگهاى تريلو جنپال با سلطان محمود و مقاومتهاى پسرش بهيم پال بعد از 404 ه در كتب تاريخ به تفصيل آمده ، و ما آن را در فصل غزنويان و احوال سلطان محمود شرح خواهيم داد . « 4 » نام ترو جنپال نيز محلى و بومى به نظر مىآيد ، زيرا تروجن در پنبتو توروجن بمعنى شمشيرزن و مرد دلير است ، و توره بمعنى شمشير همان كلمه است كه در كشتريه و ديگر اسماى قديم مانند تورمن سابقه دارد ، پس توروجن +
--> ( 1 ) - هوديوالا 2 / 428 ( 2 ) - راجه ترنگينى ترنگ 7 شلوك 47 تا 69 ( 3 ) - همين كتاب ترنگ 7 شلوك 144 / 178 / 274 ( 4 ) - فرخى شاعر دربار سلطان محمود در فتوحات سلطان در گنگ قصيدهيى دارد و در ان ازين شاه ذكرى آمده است درين بيت : تروجپال سپه را بشب گذاشته بود * به پيل از آب از انسو گرفته راه گذار ( ص 63 ديوان فرخى طبع دبير سياقى 1335 ش تهران ) كه املاى آن در برخى از نسخ خطى تروجنپال است .